Αυτό το σάιτ χρησιμοποιεί Κώδικα Καταγραφής (ΚωK ή cookies)  κυρίως για προβολή διαφημίσεων της Google  - Μάθετε περισσότερα...

Επιμέλεια ιστοχώρου Διον.Κ.Παρούτσας

 
 

ΑρχικήΕπικοινωνία | Ταυτότητα | Πλοήγηση | Downloads


 

Ο Φάκελος Εργασιών Μαθητή ως μέσο αυθεντικής αξιολόγησης στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ Ε.Α.Π.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Ευχαριστίες Abstract Περίληψη Εισαγωγή


ΜΕΡΟΣ Α΄

Κεφ. 1: Η αξιολόγηση στην εκπαίδευση

1.1 Έννοια και σκοπός

1.2 Αναγκαιότητα της Αξιολόγησης του μαθητή

1.3 Αδυναμίες της αξιολόγησης στο σχολείο

1.4 Αυθεντική Αξιολόγηση

1.4.1 Θεωρητικό υπόβαθρο

1.4.2 Αντιμετωπίζοντας τις αδυναμίες της παραδοσιακής αξιολόγησης

1.4.3 Η αξιολόγηση υπό το πρίσμα των διαφορετικών προσεγγίσεων

1.4.4 Η αξία της αυθεντικής αξιολόγησης

1.5 Διαπιστώσεις για την αξιολόγηση στην Εκπαίδευση


Κεφ. 2: Ο Φάκελος Εργασιών Μαθητή

2.1 Τι είναι το Πορτφόλιο

2.2 Τύποι Φακέλου Εργασιών Μαθητή

2.3 Το περιεχόμενο ενός Φακέλου Εργασιών Μαθητή

2.3.1 Καθορισμός του στόχου

2.3.2 Καθορισμός του περιεχομένου

2.3.3 Αξιολόγηση του Φακέλου Εργασιών

2.4 Αναγκαιότητα χρήσης

2.5 Πλεονεκτήματα των ΦΕΜ ως μεθόδου αξιολόγησης

2.6 Προβλήματα και Μειονεκτήματα


ΜΕΡΟΣ Β΄

Κεφ. 1: Η παρούσα έρευνα -

1.1 Σκοπός της έρευνας

1.2 Στόχοι της έρευνας

1.3 Ερευνητικά ερωτήματα


Κεφ. 2 Η αναγκαιότητα και η σημασία της παρούσας έρευνας


Κεφ. 3 Μεθοδολογία της έρευνας

3.1 Θεωρητικό πλαίσιο

3.1.1 Ποσοτική μέθοδος

3.1.2 Ποιοτική μέθοδος

3.2 Η ερευνητική διαδικασία

3.2.1 Ποσοτική προσέγγιση

3.2.2 Ποιοτική προσέγγιση

3.3 Τα ερευνητικά εργαλεία

3.3.1 Το 1ο ερωτηματολόγιο

3.3.2 Το 2ο ερωτηματολόγιο


Κεφ. 4 Δειγματοληψία / Διαδικασία Επιλογής -

4.1 Δειγματοληψία 1ου ερωτηματολογίου

4.1.1 Σύγκριση με τον πραγματικό πληθυσμό κατά κλάδο

4.1.2 Σύγκριση με τον πραγματικό πληθυσμό κατά κλάδο και φύλο

4.1.3 Σύγκριση δείγματος και πραγματικού πληθυσμού ανά ηλικία

4.1.5 Σχόλια ερωτώμενων 1ου ερωτηματολογίου

4.2 Δειγματοληψία 2ου ερωτηματολογίου


Κεφ. 5 Ανάλυση δεδομένων -

5.1 Αποτελέσματα 1ου ερωτηματολογίου

5.2. Συσχετισμός μεταβλητών 1ου ερωτηματολογίου

5.3 Αποτελέσματα 2ου ερωτηματολογίου

5.3.1 Περιγραφή συνθηκών πειραματικής εφαρμογής

5.3.2 Ανάλυση δεδομένων – Ερμηνεία


Κεφ. 6: Συμπεράσματα -

6.1 Συμπεράσματα ποσοτικής έρευνας

6.2. Συμπεράσματα ποιοτικής έρευνας

6.3 Συσχέτιση συμπερασμάτων με το θεωρητικό πλαίσιο


Κεφ. 7: Προτάσεις


Κεφ. 8: Ερωτήματα για περεταίρω διερεύνηση


Επίλογος


Βιβλιογραφία


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι - ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ

1ο Ερωτηματολόγιο

2ο Ερωτηματολόγιο


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IΙ ΠΟΣΟΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

- Πίνακες

- Αλληλεξάρτηση μεταβλητών


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙI – ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

- 1η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

- 2η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

- 3η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

- 4η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

- 5η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

- 6η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

- Αποδελτίωση σχολίων


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV – ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

- 2η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

- 4η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Διασταύρωση Ερευνών


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V – ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΙ ΦΕΜ:

Περιεχόμενο

Δείγμα «αδύνατου» μαθητή

Δείγμα «μέτριου» μαθητή

Δείγμα «καλής» μαθήτριας

Δείγμα «άριστης» μαθήτριας


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI – Λογισμικό .

- Πρόγραμμα εντοπισμού δεικτών Εσωτερικής Συνέπειας

- Πρόγραμμα διαπίστωσης ανεξαρτησίας μεταβλητών

- Κώδικας Ηλεκτρονικού Ερωτηματολογίου


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII – ΑΡΧΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ`

 

ΜΕΡΟΣ Β΄

Κεφ. 1: Η παρούσα έρευνα -

Η παρούσα έρευνα πραγματοποιήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 στα πλαίσια της εκπόνησης της πτυχιακής εργασίας για το μεταπτυχιακό πρόγραμμα του ΕΑΠ, «Σπουδές στην Εκπαίδευση». Ως μέθοδος χρησιμοποιήθηκε μια διπλή ερευνητική προσέγγιση, η οποία διαθέτει τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά χαρακτηριστικά. Η επιλογή της συγκεκριμένης προσέγγισης έγινε για συγκεκριμένους λόγους, οι οποίοι αναφέρονται αναλυτικά στη συνέχεια.

Επί του παρόντος επισημαίνεται ότι εκπονήθηκαν δύο ερωτηματολόγια, καθένα από τα οποία απευθυνόταν σε διαφορετικό πληθυσμό και είχε διαφορετικούς στόχους. Το πρώτο ήταν ένα ερωτηματολόγιο με 40 ερωτήσεις κλειστού τύπου και απευθυνόταν στο γενικό πληθυσμό των εκπαιδευτικών που υπηρετούν στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρονικό υπολογιστή, μέσω σχετικής ιστοσελίδας μεγάλης επισκεψιμότητας, ενώ το δεύτερο αποτελούσε το προσχέδιο μιας «ημιδομημένης» συνέντευξης και απευθυνόταν σε συγκεκριμένους εκπαιδευτικούς που έχουν εφαρμόσει ή εφαρμόζουν τη μέθοδο πορτφόλιο στην Α/θμια Εκπαίδευση.

1.1 Σκοπός της έρευνας

Ήδη από το σχολικό έτος 2005-2006, τα διδακτικά εγχειρίδια του Δημοτικού Σχολείου έχουν αντικατασταθεί με νέα, τα οποία συγγράφηκαν με βάση τις οδηγίες του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, και έχουν μαθητοκεντρική προσέγγιση, σύμφωνα και με τις αρχές της κονστρουκτιβιστικής θεωρίας.

Για παράδειγμα, στο «αναγνωστικό» της Β΄ Δημοτικού, περιέχονται δελτία αυτοαξιολόγησης στα οποία οι μαθητές καλούνται να σημειώσουν τι έμαθαν καλά και τι έμαθαν αρκετά καλά μέσα από έναν προκαθορισμένο κατάλογο. Έτσι, στους προ-οργανωτές της τρίτης ενότητας αναφέρεται: «θα μάθεις τους ήχους που γράφονται με δύο γράμματα», και στο δελτίο αυτοαξιολόγησης ελέγχεται αν «έμαθα τα δίψηφα φωνήεντα και τα δίψηφα σύμφωνα». Η ίδια τακτική ακολουθείται και για την ορολογία που αφορά ορισμένα είδη ή τύπους κειμένων. Για παράδειγμα, στη δέκατη τρίτη ενότητα ο προ-οργανωτής ενημερώνει τον μαθητή ότι θα μάθει να γράφει «σύντομα κείμενα που εξηγούν μια εικόνα, ένα σκίτσο, μια φωτογραφία, ένα αντικείμενο, έναν πίνακα ζωγραφικής» και στο τέλος της ίδια ενότητας ο έλεγχος της επίτευξης του στόχου αυτού γίνεται με τη διατύπωση «έμαθα να γράφω λεζάντες για φωτογραφίες και εικόνες». Η επιλογή αυτή παραπέμπει σε σύγχρονες μορφές διδασκαλίας, οι οποίες ξεκινούν από τη γλωσσική χρήση και τη γλωσσική εμπειρία, για να καταλήξουν στο τέλος μόνο στη διατύπωση της ειδικής ορολογίας (Κονσούλη & Δημητριάδου, 2009).

Επίσης στο Βιβλίο του Δασκάλου για τη Γλώσσα της Στ΄ τάξης (ΟΕΔΒ, 2008) αναφέρεται ότι η αξιολόγηση δεν αποτελεί ευθύνη μόνο του δασκάλου και δεν περιορίζεται μόνο στον έλεγχο της επίδοσης αλλά προκύπτει από τη συνεργασία δασκάλου και μαθητών ή συμμαθητών μεταξύ τους και εμπλέκει κάθε μαθητή ατομικά. Σημαντικότερη από την αξιολόγηση του μαθητή αναδεικνύεται η αξιολόγηση του λόγου, από τον ίδιο το μαθητή (αυτοαξιόλογηση) και από τους συμμαθητές (ετεροαξιολόγηση). Τα κριτήρια αξιολόγησης πηγάζουν από τους σκοπούς της διδακτικής ενότητας και θεωρείται απαραίτητη η άμεση ανάμειξη του μαθητή στην εξαγωγή των κριτηρίων που θα χρησιμοποιηθούν για να κριθεί ο λόγος του έτσι ώστε να ενισχυθούν τα κίνητρα μάθησης.

Καθώς το ίδιο θεωρητικό πλαίσιο επεκτείνεται και επαναλαμβάνεται σε όλα τα βιβλία και όλα τα μαθήματα του Δημοτικού, κατά τον προσδιορισμό του σκοπού της παρούσας έρευνας, ενδιαφερθήκαμε κυρίως για δύο παραμέτρους:

Πρώτο μέλημά μας ήταν να διερευνηθεί κατά πόσον οι μέθοδοι που προτείνονται στα διδακτικά εγχειρίδια, ακολουθούνται με συνέπεια, έτσι ώστε να εφαρμόζεται «εν τοις πράγμασι» η διαδικασία της αυθεντικής αξιολόγησης όπως απαιτεί η θεωρία. Με άλλα λόγια, επιχειρήσαμε να διαπιστώσουμε σε τι βαθμό οι Έλληνες εκπαιδευτικοί της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης εφαρμόζουν, έστω και εν αγνοία τους ή χωρίς ιδιαίτερη εκπαίδευση, πρακτικές που συνάδουν με την αυθεντική αξιολόγηση, ακολουθώντας τις οδηγίες των σχολικών εγχειριδίων.

Δεύτερο μέλημα ήταν να διερευνήσουμε κατά πόσον ο Φάκελος Εργασιών μπορεί να εφαρμοστεί στην Ελλάδα ως αξιολογικό εργαλείο με τρόπο που να συνάδει με τις αρχές που προκύπτουν από την διεθνή βιβλιογραφία και έρευνα, επίσης όπως αυτές περιγράφηκαν στο θεωρητικό μέρος. Η διερεύνηση αυτής τη διάστασης, κρίθηκε αναγκαία, εφόσον το Πορτφόλιο θεωρείται μια καινοτόμα διαδικασία, η οποία αποτελεί στοιχείο ανανέωσης, προσαρμογής και εμπλουτισμού της διδακτικής πράξης.

Συνοπτικά θα λέγαμε, λοιπόν, ότι σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση της δυνατότητας των Ελλήνων εκπαιδευτικών να αποδεχθούν τη χρήση μεθόδων αυθεντικής αξιολόγησης στην καθημερινή διδακτική πρακτική, και παράλληλα να διαπιστωθεί ποιες δυνατότητες υπάρχουν να ενταχθεί το πορτφόλιο, ως αξιολογικό εργαλείο στη διδακτική πράξη, ακώλυτα και επωφελώς για τους μαθητές.

1.2 Στόχοι της έρευνας

Από αυτόν τον διττό, βασικό σκοπό της έρευνας προκύπτουν οι παρακάτω επί μέρους στόχοι της:

  1. να διερευνηθούν ο τρόπος, τα κριτήρια αξιολόγησης και η μέθοδος που επιλέγουν οι εκπαιδευτικοί για την προσέγγιση ζητημάτων που αφορούν την αξιολόγηση των επιδόσεων των μαθητών τους. Εν ολίγοις, επιδιώκεται να ανιχνευθεί η στάση των εκπαιδευτικών απέναντι στην αξιολογική διαδικασία: λαμβάνουν υπόψη μόνο τις επιδόσεις ή και τη συμπεριφορά, τον ατομικό ρυθμό μάθησης κλπ;
  2. να διερευνηθεί αν ο τρόπος εργασίας των εκπαιδευτικών μετά την εισαγωγή και χρήση των νέων εγχειριδίων εκπληρώνει τους επιδιωκόμενους στόχους, όπως τίθενται από το Π.Ι (έκφραση δημιουργικότητας, χρήση αυτοαξιολόγησης, υλοποίηση διαθεματικών σχεδίων εργασίας, χρήση ερωταποκρίσεων, αποφυγή «ξερής» απομνημόνευσης) και κατά συνέπεια αν συνάδει με τις αρχές της αυθεντικής αξιολόγησης.
  3. να διερευνηθεί η αποτελεσματικότητα της ενημέρωσης των εκπαιδευτικών και η στάση τους απέναντι σε ζητήματα εφαρμογής καινοτόμων προγραμμάτων και ιδιαίτερα του πορτφόλιο.
  4. να διερευνηθούν οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί κατά τη διάρκεια εφαρμογής του ΦΕΜ ως μεθόδου αξιολόγησης και οι πρακτικές που υιοθετούν για να τις αντιμετωπίσουν.

Στο σημείο αυτό πρέπει να επισημανθεί ότι οι δύο πρώτοι στόχοι, αναφέρονται το σκέλος του σκοπού που αφορά στην εφαρμογή των μεθόδων αυθεντικής αξιολόγησης ενώ οι επόμενοι την χρήση του πορτφόλιο καθ’ εαυτή.

 

1.3 Ερευνητικά ερωτήματα

Από τους προαναφερθέντες στόχους, προκύπτουν τα παρακάτω ερευνητικά ερωτήματα, στα οποία επιχειρήθηκε να δοθεί απάντηση μέσω της παρούσας έρευνας:

1.      Ποια κριτήρια χρησιμοποιούν οι εκπαιδευτικοί κατά την αξιολόγηση των μαθητών τους;

2.      Εφαρμόζουν την ομαδοσυνεργατική διδασκαλία;

3.      Χρησιμοποιούν κάποιον ιδιότυπο τρόπο καταγραφής της προόδου των μαθητών τους;

4.      Σε τι βαθμό ενισχύουν την απομνημόνευση και την εκμάθηση αλγορίθμων;

5.      Σε τι βαθμό χρησιμοποιούν προτυποποιημένες ασκήσεις τύπου Σωστό – Λάθος, αντιστοιχίσεις κλπ;

6.      Σε τι βαθμό δημιουργούν «προβληματικές» καταστάσεις οι οποίες αντανακλούν την πραγματικότητα και στις οποίες καλούν τους μαθητές τους να εμπλακούν και να αντιμετωπίσουν;

7.      Υπάρχει θεωρητική κατάρτιση των εκπαιδευτικών για τον τρόπο εφαρμογής του Πορτφόλιο και κατά πόσο αυτό τους καθιστά περισσότερο θετικούς απέναντι στο ενδεχόμενο εφαρμογής του;

8.      Ποια είναι η στάση των εκπαιδευτικών απέναντι στην καινοτομία γενικά;

9.      Σε τι βαθμό εφαρμόζεται ο ΦΕΜ στο Δημοτικό Σχολείο;

10.  Ποια είναι η γνώμη των εκπαιδευτικών που εφαρμόζουν τον ΦΕΜ ως μέθοδο αξιολόγησης σε σχέση με τις παραδοσιακές μεθόδους;

11.  Υπάρχουν κάποια γνωστικά αντικείμενα που ευνοούν την εφαρμογή του ΦΕΜ περισσότερο από άλλα;

12.  Ποια προβλήματα εμφανίζει η εφαρμογή του ΦΕΜ;


Προηγούμενο                                                                                                                                        Συνέχεια


ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΪΤ

 Καθημερινή Διδακτική
[Η λειτουργία του Μονοθέσιου Σχολείου] [Η διδακτική των μαθημάτων στα ολιγοθέσια σχολεία] [Κατανομή του χρόνου στα ολιγοθέσια και μονοθέσια σχολεία] [Προγραμματισμός ευέλικτης ζώνης και ένταξη στο πρόγραμμα] [Η διατήρηση της Πειθαρχίας στην τάξη] [Υπολογισμός κανονικής προϋπηρεσίας] [Πρόγραμμα υπολογισμού προϋπηρεσίας ωρομισθίων] [Πρόγραμμα υπολογισμού κατανάλωσης υγρών καυσίμων]
 Αυτόνομες Ενότητες
[Πελοποννησιακός Πόλεμος:  Βραβευμένο Παιχνίδι] [Τουριστικός Οδηγός Ευρυτανίας] [Ναρκωτικά: Πρόληψη και αντιμετώπιση] [Αρχές Γλωσσολογίας] [Οι ελληνικοί παραδοσιακοί χοροί] [Ο ρόλος της οικογένειας στην ανάπτυξη του παιδιού] [Πρώτες Βοήθειες] [Σχέδια Μαθημάτων για την προαγωγή της προστασίας των παιδιών] [Υπολογισμός Μορίων: Ποια σχολή να διαλέξω;]
 Επιστημονικά   Θέματα
[Διδασκαλία της Ελληνικής γλώσσας] [Διδακτική της Γλώσσας] [Πειράματα και διευκρινήσεις στα Φυσικά] [Διδακτική της Ιστορίας] [ Οδηγίες για τη διδασκαλία της έκθεσης] [Οδηγός για τη σύνταξη ενός βασικού δοκιμίου] [Διδακτική των Φυσικών Επιστημών] [Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης] [Γίνετε ποιητές: Στοιχεία στιχουργικής] [Συγκριτική Παιδαγωγική ] [Μια έρευνα πάνω στη γνωστική ανάπτυξη] [Ψυχολογία] [Ειδική Αγωγή] [Στασιμότητα και απόρριψη του μαθητή στο Δημοτικό Σχολείο] [Αλλαγές στην ταυτότητα του παιδιού και του εφήβου] [Εκπαίδευση και γνωστικές αλλαγές στη Μέση Παιδική Ηλικία] [Γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες στη γλωσσική ανάπτυξη] [Η υποχρεωτικότητα φοίτησης στο Νηπιαγωγείο ] [Διαφορές συμβατικής και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ] [Εκπαίδευση ενηλίκων: Προβλήματα και θεωρητικές απόψεις] [Αναζήτηση πληροφοριών στον παγκόσμιο ιστό] [Επιθετικότητα στο σχολείο]
Ύλη για Διδασκαλεία & Εξετάσεις
[Εξεταστέα Ύλη  για τα Διδασκαλεία ] [Σημειώσεις Διδακτικής] [Σημειώσεις Ψυχολογίας] [Σημειώσεις Λογοτεχνίας ] [Οργάνωση και Διοίκηση της Εκπαίδευσης] [Τι σημαίνει διαχείριση της Αλλαγής] [Η ψυχολογία των κινήτρων]
Ευέλικτη Ζώνη
[Θεωρητικό Υπόβαθρο] [Η Ευέλικτη Ζώνη στο Νηπιαγωγείο] [Τα προαιρετικά προγράμματα γενικά] [Σχέδιο Εργασίας: Φωτογραφία ] [Σχέδιο Εργασίας: Ο μήνας Ιανουάριος] [Σχέδιο Εργασίας: "ΑΓΓΕΙΑ: Από το χτες στο σήμερα"  ] [Σχέδιο Εργασίας: Η δημιουργία των Εποχών του Έτους ] [Σχέδιο Εργασίας: Οι σεισμοί στον τόπο μου] [Μάθετε τον κώδικα Μορς]
Διάφορα τεστ κουίζ και παιχνίδια
[Παιχνίδια - Διάφορα Χρήσιμα- Τεστ Ευφυΐας και προσωπικότητας

 


Βιβλιογραφική αναφορά:

Παρούτσας, Δ., Κ., (2011) Ο Φάκελος Εργασιών Μαθητή ως μέσο αυθεντικής αξιολόγησης στην Πρωτοβάθμια  Εκπαίδευση, Διπλωματική Μεταπτυχιακή Εργασία στο ΕΑΠ: Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών, ανακτήθηκε την από http://paroutsas.jmc.gr/portfol/index.htm