Τουριστικός Οδηγός Ευρυτανίας

 

Μνημεία - Προτομές στο Καρπενήσι

Ευγένιος ο Αιτωλός

Στο προαύλιο της εκκλησίας της Αγίας Τριάδας, στο Καρπενήσι βρίσκεται η προτομή του Ευγενίου Γιαννούλη, του Αιτωλού. Πρόκειται για τον Μέγα Φιδάσκαλος του Γένους από το Μεγάλο Δέντρο Τριχωνίδας. Γεννήθηκε ανάμεσα στα χρόνια 1590-95. Τα πρώτα γράμματα τα έμαθε στο μοναστήρι της Παναγίας στο Τροβάτο Ευρυτανίας, κοντά στο μοναχό Αρσένιο. Το 1615 χειροτονήθηκε διάκονος στο μοναστήρι της Τατάρνας. Επισκέφθηκε τους Αγίους τόπους και έλαβε μεγάλη μόρφωση στη σχολή της Βαρνάκοβας, στην Κεφαλλονιά από τον Παΐσιο Μεταξά και στη Ζάκυνθο από το Θεόφιλο Κορυδαλέα.

Πήγε στην Κωνσταντινούπολη και γνωρίστηκε με τον Πατριάρχη Κύριλλο Λούκαρη το 1636. Το 1639 αναλαμβάνει τη διεύθυνση της σχολής της Αρτας. Το 1640 βρίσκεται στο Αιτωλικό όπου διδάσκει αρκετούς φοιτητές μεταξύ Ι αυτών και τον καταγόμενο από το Καρπενήσι Ιάκωβο τον μετέπειτα επίσκοπο Λιτζάς και Αγράφων. Από το 1641-45 διδάσκει στο Μεσολόγγι και στο τέλος του 1645 έρχεται στο Καρπενήσι. Στο Καρπενήσι ο Ευγένιος ίδρυσε ανώτερη σχολή γραμμάτων και οικοτροφείο κοντά στο Ναό της Αγ. Τριάδος.

Το πρόγραμμα της Σχολής σύμφωνα με τη Δήμητρα Χατζημάνου ήταν: 

«Στο διδακτικό πρόγραμμα της σχολής του Καρπενησίου, περιλαμβάνονταν στον πρώτο κύκλο σπουδών μαθήματα γραμματικής και ποιητικής, ενώ στο δεύτερο μαθήματα φιλοσοφίας (λογικής, φυσικής, μεταφυσικής, θεολογίας) καθώς και αστρονομίας. Εξ άλλου θεωρείται βέβαιο ότι το μάθημα της γεωγραφίας συμπεριλαμβανόταν στον κύριο κορμό των μαθημάτων. Ο λόγος είναι καταφανής. Μέσω της γεωγραφίας οι υπόδουλοι Έλληνες μπορούσαν να γνωρίσουν την πατρίδα τους, να ενδιαφερθούν γι' αυτήν και να αποκτήσουν έτσι συνείδηση της ενότητας του Ελληνισμού».

Στο Καρπενήσι ο Ευγένιος δίδασκε 16 ολόκληρα χρόνια και το 1661 τον βρίσκουμε στον Ιερό Ναό της Αγ. Παρασκευής στο Μεγάλα Βραγγιανά των Αγράφων. Στο «Ελληνομουσείο των Αγράφων» όπως ονομάστηκε η σχολή του, στα Βραγγιανά δίδαξε 21 περίπου χρόνια και εκοιμήθηκε στις 5 Αυγούστου του 1682. Το έργο του Ευγένιου του Αιτωλού ήταν τεράστιο και αναγνωρίστηκε από τον Ελληνικό λαό, την εκκλησία και την ελληνική πολιτεία. Πάρα πολλοί μαθητές που τελείωσαν από τις σχολές του Ευγένιου του Αιτωλού έγιναν Πατριάρχες, Επίσκοποι και καθηγητές σε άλλες σχολές του υπόδουλου Ελληνισμού. Για το πολυσήμαντο έργο του αναγνωρίστηκε Άγιος από το Πατριαρχείο Κων/πολης και η μνήμη του γιορτάζεται στις 5 Αυγούστου.


Η προτομή του βρίσκεται στην κεντρική πλατεία Καρπενησίου. (Στο χώρο που έπεσε, στο Κεφαλόβρυσο, υπάρχει το μνημείο του.) Γιος του Κίτσου Μπότσαρη από τις ηρωικότερες και πιο σεβαστές μορφές του 1821. Κατά την επανάσταση πέτυχε αλλεπάλληλες νίκες εναντίον των Τούρκων. Πήρε μέρος στη μάχη του Πέτα (1822) και πολέμησε στο Μεσολόγγι στην πρώτη πολιορκία (1822). Διορίστηκε αρχιστράτηγος της Δυτικής Ελλάδας, αλλά δεν δέχτηκε το διορισμό του και έσκισε το σχετικό δίπλωμα, επειδή ορισμένοι άλλοι αγωνιστές δυσαρεστήθηκαν. Τότε είπε και το περίφημο: «Όποιος είναι άξιος παίρνει το χαρτί του στρατηγού στον πόλεμο». Ο Μάρκος Μπότσαρης έπεσε ηρωικά κοντά στο Καρπενήσι, στη θέση Κεφαλόβρυσο, τον Αύγουστο του 1823, σε νυχτερινή επίθεση που έκαμε με 350 άνδρες εναντίον των Τουρκαλβανών του Σκόνδρα Πασά. Κηδεύτηκε με τιμές στο Μεσολόγγι. Η πατρίδα τον έχει τιμήσει με προτομές, αγάλματα και μνημεία σε πολλές πόλεις της χώρας μας.


ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΑΤΣΑΝΤΩΝΗΣ:  

Ο Κατσαντώνης (1775 - 1809) ήταν ξακουστός κλέφτης της Ρούμελης και της Ηπείρου.

Γεννήθηκε στο Μύρεσι (Μάραθο) των Αγράφων και έδρασε κατά τη διάρκεια της άμεσης προεπαναστατικής περιόδου και κυρίως επί Αλή Πασά. Η θρυλική επαναστατική μορφή του έγινε σύμβολο λεβεντιάς και πατριωτισμού για τους κατοπινούς ήρωες του 1821.

Το 1805 συγκρούσθηκε για πρώτη φορά με τους Αλβανούς του Ιλιάσμπεη στη Κρύα Βρύση Ευρυτανίας με το δικό του σώμα κλεφτών. Συνέχισε τις νικηφόρες συγκρούσεις του εναντίον των Αλβανών στην Ευρυτανία, το Βάλτο και το Ξηρόμερο. Απέρριψε την πρόταση του Έλληνα στρατηγού Παπαδόπουλου να καταταγεί στα σχηματιζόμενα Ρώσικα τάγματα των Επτανήσων και συνέχισε τον αγώνα στην Ηπειρωτική Ελλάδα.

Τέλος προσβλήθηκε απ΄επιδημία ευλογιάς και αναγκάστηκε να καταφύγει σε μια σπηλιά κοντά στο Μοναστηράκι των γράφων. Εκεί πιάστηκε με προδοσία από τους Τουρκαλβανούς, μεταφέρθηκε στα Γιάννενα και θανατώθηκε με φρικτά βασανιστήρια από τον Αλή Πασά. Ο ανδριάντας του βρίσκεται στην ομώνυμη πλατεΐτσα, στη θέση Νεράιδα, βγαίνοντας προς Αγρίνιο.


ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ

Στην περιοχή του Ξηριά, σε ένα μικρό παρκάκι που δημιουργήθηκε πριν λίγα χρόνια βρίσκεται η προτομή του Γ. Καραϊσκάκη. Ο Γ. Καραϊσκάκης (1780-1827) γεννήθηκε στο Μαυρομάτι της Καρδίτσας. Πατέρας του ήταν χωρίς να είναι εξακριβωμένο, ο Δημήτρης Ίσκος. Τα πρώτα του νεανικά χρόνια τα πέρασε στα Τζουμέρκα και στα Άγραφα, σαν γιδοβοσκός, λεύτερος μακριά από τη φοβέρα του Τούρκου. Ο πόθος του ήταν να πάρει το αρματολίκι των Αγράφων. Τελικά έγινε αρματολός στα Άγραφα και είχε δικό του λημέρι.

Ήταν νευρικός και ατίθασος. Πέρασε κι από το Μοναστήρι της Παναγιάς της Προυσιώτισσας όπου υπάρχουν και οι δικοί του πύργοι. Έζησε στην αυλή του Αλή Πασά, έγινε φιλικός και αρχιστράτηγος της Ρούμελης. Την παραμονή της 23ης Απριλίου 1827 σε κάποια συμπλοκή, στο Κερατσίνι, πληγώθηκε θανάσιμα και μεταφέρθηκε αμέσως σε ένα πλοίο και την άλλη μέρα πέθανε. 


 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ

Ο Γεώργιος Ζηνόπουλος ήταν πολιτικός και βουλευτής Ευρυτανίας (1879-81).

Έκανε πολλά έργα γι' αυτό το Καρπενήσι τον τίμησε κάνοντας το επίθετο του οδό.

Στις ενέργειες του οφείλεται η πρώτη κατασκευή του δρόμου Καρπενησίου -Λαμίας. Γεννήθηκε στο Μαραθιά Ευρυτανίας και η προτομή του βρίσκεται στον κήπο του κτιρίου της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ευρυτανίας.


ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΑΤΣΟΣ

 

Κων/νος Δ. Τσάτσος : Γεννήθηκε το 1899 και πέθανε το 1987 στην Αθήνα. Οι πατρογονικές του ρίζες βρίσκονται στην Ευρυτανία κι ο προπάππος διατέλεσε βουλευτής Ευρυτανίας. Σπούδασε νομικές και πολιτικές επιστήμες και διετέλεσε καθηγητής της Φιλοσοφίας του Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το 1961 γίνεται τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Εκλέχτηκε πολλές φορές από το 1946 μέχρι το 1975 βουλευτής και διετέλεσε υπουργός σε διάφορα υπουργεία.

Το 1975 εκλέχτηκε Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας


ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ

Ο Γεώργιος Καφαντάρης (1883-1946) υπήρξε διαπρεπής πολιτικός. Ήταν βουλευτής Ευρυτανίας καταγόμενος από τη Ανατολική Φραγκίστα. Διατέλεσε υπουργός. Ένας βαθύτατα δημοκρατικός άνθρωπος που με τους αγώνες του τίμησε την Ευρυτανία. Πέθανε ξαφνικά στις 29 Αυγούστου 1946 και η προτομή του βρίσκεται κοντά στο ξενοδοχείο «Ανεσις» στην ανατολική είσοδο της πόλης.


ΠΑΥΛΟΣ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ

Ο Παύλος Μπακογιάννης ήταν βουλευτής Ευρυτανίας το 1989. Τον εκτέλεσε η 17 Νοέμβρη στις 26 Σεπτεμβρίου 1989. Η κηδεία του, έγινε από τον Ιερό Ναό Αγίας Τριάδος Καρπενησίου δημοσία δαπάνη.

Γεννήθηκε το 1935 στα Βελωτά Ευρυτανίας και ήταν ο πρωτότοκος γιος του ιερέα παπά-Κώστας  Μπακογιάννη, εφημέριου του χωριού. Γυμνάσιο πήγε πρώτα στο Θέρμο Τριχωνίδας, για ένα χρόνο στο Καρπενήσι (1950) και το τελειώσει στην Πάτρα. Εισήχθη και σπούδασε στην Πάντειο. Το 1963 μετέβη στο Μόναχο της Γερμανίας για πληρέστερη κατάρτιση στις πολιτικές επιστήμες. Προσελήφθη στο το ραδιόφωνο της «Ντόϋτσε Βέλλε», ως συντάκτης και εκφωνητής του ελληνικού προγράμματος της βαυαρικής ραδιοφωνίας

Σε ένα μικρό καταπράσινο πάρκο, σε ένα χορταριασμένο λοφάκι, απέναντι από το άγαλμα του Κατσαντώνη στη Νεράιδα, μπροστά στο κτίριο του Γυμνασίου βρίσκεται ο γελαστός ανδριάντας με ένα βιβλίο στο χέρι, ο Παύλος Μπακογιάννης μαχητής της δημοκρατίας που έπεσε θύμα άνανδρης τρομοκρατικής επίθεσης πριν προλάβει να ολοκληρώσει το έργο του.

 Ο απέριττος τάφος του βρίσκεται ακριβώς απέναντι, στο παλιό νεκροταφείο της πόλης.


ΜΝΗΜΕΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΣΤΟ ΣΚΟΥΛΕΝΙ

Στην αυλή του Ξενοδοχείου «Ξενία» υπάρχει ένα πέτρινο μνημείο γι’ αυτούς που έπεσαν στο Σκουλένι της Ρουμανίας στις 19 Ιουνίου 1821. Μαζί τους και ο Αθ. Καρπενησιώτης.


ΗΡΩΟ ΠΕΣΟΝΤΩΝ

Βρίσκεται στην Κεντρική Πλατεία και είναι αφιερωμένο σε όλους όσους έπεσαν για τη λευτεριά της πατρίδας μας. Σ’ αυτό το μνημείο γίνονται οι καταθέσεις στεφάνων στις εθνικές επετείους.


ΚΩΝ/ΝΟΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (1881-1966)

Καθηγητής Αστικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Διετέλεσε Υπουργός Δικαιοσύνης (1926 και 1932). Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και συγγραφέας πάρα πολλών μελετών του κλάδου του. Η  προτομή του βρίσκεται μπροστά από την Εθνική Τράπεζα, στην Κεντρική Πλατεία της πόλης.

Ο Κωνσταντίνος Τριανταφυλλόπουλος γεννήθηκε το 1881 στο Καρπενήσι Ευρυτανίας, όπου παρακολούθησε τα μαθήματα της στοιχειώδους εκπαίδευσης. Γυμνασιακές σπουδές παρακολούθησε στα Τρίκαλα και την Πάτρα, από όπου έλαβε το απολυτήριο του Γυμνασίου. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, της οποίας έγινε πτυχιούχος και στη συνέχεια (1902) διδάκτορας με διατριβή υπό τον τίτλο «Περί της εννοίας της ελευθερίας». Στην ίδια Σχολή, ύστερα από τριετείς μεταπτυχιακές σπουδές στη Γερμανία (Πανεπιστήμια του Gottingen και του Βερολίνου) αναγορεύθηκε υφηγητής του Ρωμαϊκού Δικαίου το 1908 και δέκα χρόνια αργότερα (1918) εκλέχθηκε τακτικός καθηγητής του Αστικού Δικαίου. Με εξαίρεση δύο χρόνια (1920-1922), κατά τα οποία είχε απολυθεί από τις αντιβενιζελικές κυβερνήσεις της εποχής, υπηρέτησε συνεχώς στο Πανεπιστήμιο, περισσότερο από τρεις δεκαετίες, έως την αποχώρησή του το 1951, με το όριο ηλικίας. Το 1933 εκλέχθηκε μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, της οποίας διετέλεσε Πρόεδρος το 1948. Το 1938 δίδαξε στην Ακαδημία Διεθνούς Δικαίου της Χάγης. Το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης τον αναγόρευσε επίτιμο διδάκτορα. Πέθανε το 1966, σε ηλικία 85 ετών.


ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ

Γεννήθηκε στην Αγία Τριάδα Ευρυτανίας το 1912 και πέθανε στην Αθήνα στις 11-2-1989. Σπούδασε Θεολογία και Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Με τη μελέτη του "Καλλίνικος Β' ο Ακαρνάν", ανακηρύχθηκε "Διδάσκαλος Θεολογίας" της Θεολογικής Σχολής Χάλκης. Διορίσθηκε Νομάρχης Ζακύνθου το 1945 - 46, ενώ πολιτεύτηκε για πρώτη φορά το 1950 και εκλέχτηκε βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας του Λαϊκού Κόμματος. Επηρέασε καθοριστικά την εξέλιξη των πραγμάτων του τόπου μας για πολλά χρόνια, αφού εκλέχτηκε βουλευτής Ευρυτανίας σε δέκα περιόδους από το 1950 μέχρι τον Οκτώβριο του 1981. Διατέλεσε υφυπουργός Συγκοινωνιών, Εθνικής Παιδείας και Γεωργίας, ενώ μέχρι το θάνατό του υπήρξε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής της Νέας Δημοκρατίας. (Η σύζυγός του στη μνήμη του δώρισε μια ολόκληρη πτέρυγα στο Νοσοκομείο Καρπενησίου). Η πόλη του Καρπενησιού τον τίμησε δίνοντας το όνομά του σε δημοτικό δρόμο και τοποθετώντας τον ανδριάντα στο ομώνυμο πάρκο που δημιούργησε στην ανατολική είσοδο της πόλης.


ΑΝΑΜΝΗΣΤΙΚΗ ΠΛΑΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ

 Κατά τη διάρκεια της κατοχής η ΠΕΕΑ αντιμετώπισε το πιεστικό πρόβλημα της έλλειψης δασκάλων με τον πιο άμεσο και πρακτικό τρόπο. Με απόφασή της ίδρυσε στις 8 Ιουνίου 1944  δυο Παιδαγωγικά Φροντιστήρια εκ των οποίων το ένα στο Καρπενήσι, και το άλλο στην Τύρνα της Θεσσαλικής Πίνδου - που θα εκπαίδευαν δασκάλους και δασκάλες για τα σχολεία των χωριών μας. Σ' αυτά φοίτησαν 40-50 προσωρινοί δάσκαλοι, που δεν είχαν παιδαγωγική μόρφωση, αλλά και νέοι τελειόφοιτοι του γυμνασίου. Διδάχτηκαν : Στοιχεία Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας και Διδακτικής, καθώς και Νέα Ελληνικά και Ελληνική Ιστορία. Το διδακτικό προσωπικό κάθε Φροντιστηρίου αποτελείται από έναν παιδαγωγό, ως προϊστάμενο, και από 3-4 φιλολόγους, καθηγητές και δασκάλους.

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΪΤ

Αυτό το σάιτ χρησιμοποιεί Κώδικα Καταγραφής (ΚωΚ ή cookies) κυρίως για την προβολή διαφημίσεων από την Google - Τί είναι τα cookies...