Επιμέλεια Ιστοχώρου Διον.Κ.Παρούτσας

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Προσαρμοσμένη αναζήτηση
 
   
   

 

 

 

 

 

 

 
   
   

Περιεχόμενα Ιστοσελίδας

Περιεχόμενα Ιστοχώρου

 Καθημερινή Διδακτική Πρακτική

 Η λειτουργία του Μονοθέσιου Σχολείου

 Η διδακτική των μαθημάτων στα ολιγοθέσια σχολεία

Κατανομή του χρόνου στα ολιγοθέσια και μονοθέσια σχολεία

Προγραμματισμός ευέλικτης ζώνης και ένταξη στο πρόγραμμα

Η διατήρηση της Πειθαρχίας στην τάξη

 Αυτόνομες Ενότητες

 Επιστημονικά   Θέματα

Διδασκαλία της Ελληνικής γλώσσας

Διδακτική της Γλώσσας

Πειράματα και διευκρινήσεις στα Φυσικά

Διδακτική της Ιστορίας

 Οδηγίες για τη διδασκαλία της έκθεσης

Οδηγός για τη σύνταξη ενός βασικού δοκιμίου

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Γίνετε ποιητές: Στοιχεία στιχουργικής

Συγκριτική Παιδαγωγική

Μια έρευνα πάνω στη γνωστική ανάπτυξη

Ψυχολογία

Ειδική Αγωγή

Στασιμότητα και απόρριψη του μαθητή στο Δημοτικό Σχολείο

Αναζήτηση πληροφοριών στον παγκόσμιο ιστό

Επιθετικότητα στο σχολείο

Ύλη για Διδασκαλεία & Εξετάσεις

Εξεταστέα Ύλη  για τα Διδασκαλεία

Σημειώσεις Διδακτικής

Σημειώσεις Ψυχολογίας

Σημειώσεις Λογοτεχνίας

Οργάνωση και Διοίκηση της Εκπαίδευσης

Τι σημαίνει διαχείριση της Αλλαγής

Η ψυχολογία των κινήτρων

Ευέλικτη Ζώνη

Θεωρητικό Υπόβαθρο

Project Φωτογραφία

Τα προαιρετικά προγράμματα γενικά

Σχέδιο Εργασίας: Ο μήνας Ιανουάριος

Σχέδιο Εργασίας: "ΑΓΓΕΙΑ: Από το χτες στο σήμερα"  

Η Ευέλικτη Ζώνη στο Νηπιαγωγείο

 

Η διαχείριση της Αλλαγής στην Εκπαίδευση - Σημειώσεις

Οι πληροφορίες του πρώτου λινκ, είναι μετάφραση από την αγγλική wikipedia. Κατά συνέπεια δεν μπορεί να υπάρξει βεβαιωμένη αξιοπιστία. Εντούτοις σε γενικές γραμμές, όσα αναφέρονται εδώ είναι η κεντρική ιδέα που αποκόμισα κι εγώ από το μάθημα στο Διδασκαλείο.

Σε αυτή τη σελίδα υπάρχουν οι σημειώσεις του κα0. Εκεί περιγράφεται αδρομερώς το τι σημαίνει Διαχείριση της Αλλαγής, πώς εφαρμόζεται στην Εκπαιδευτική πρακτική κτλ.

Το τρίτο λινκ είναι η δική μου εργασία πάνω σ' αυτές τις σημειώσεις. Το ότι τη δημοσιεύω στο διαδίκτυο δε σημαίνει ότι είναι και καλή. Απλά διευκολύνει στο να κατανοήσει κανείς τα βήματα με τα οποία μπορεί να υλοποιηθεί μια εκπαιδευτική μεταρρύθμιση.

 

 

Γιατί όλη αυτή η έμφαση στη διαχείριση της αλλαγής;

Η αλλαγή είναι συνυφασμένη με τη ζωή
  • του ανθρώπου
  • του φυσικού κόσμου
  • της κοινωνίας

 Η διαχείριση της ήταν πάντοτε ένα αναγκαίο ζητούμενο

Η μετάβαση στον κόσμο της μετανεωτερικότητας και η ανάγκη διαχείρισης της αλλαγής

το σύμπαν της νεωτερικότητας

Το σύμπαν της μετανεωτερικότητας

σταθερό  ρευστό / αβέβαιο
γραμμικό πολύπλοκο /χαοτικό
ορθολογικό  τυχαίο / ανορθολογικό
προβλέψιμο  πιθανολογούμενο
συλλογικό ατομοκρατούμενο

Η κυριαρχία της οικονομίας πάνω στην πολιτική και κοινωνική ζωή και η επίδραση των αξιακών και λειτουργικών προτύπων των επιχειρήσεων στη διαχείριση της αλλαγής.

Πόσο επιτρεπτή,  στην εκπαίδευση είναι η εμπειρία των επιχειρήσεων / της αγοράς;

 

Διαφορές ανάμεσα σε

 

Επιχείρηση

Εκπαίδευση

Κίνητρα

Υλικά

Οικονομική ισχύς

Διάθεση προσφοράς Κοινωνική αναγνώριση Προσωπική ικανοποίηση Επαγγελματικό κύρος

Κριτήριο επιτυχίας

Κέρδος

Μέγεθος προσφοράς στο άτομο, κοινωνία, επιστήμη

Την αποστολή προσδιορίζουν

Ανάγκες αγοράς (που μεταβάλλονται)

Οι ανάγκες της κοινωνίας (περισσότερο σταθερές)

Αποτέλεσμα

Μεσο-βραχυπρόθεσμα ποσοτικά/ μετρήσιμα

Μακροπρόθεσμα ποιοτικά / δύσκολα μετρήσιμα

Πλαίσιο λειτουργίας

Ανταγωνιστική αγορά

Κοινωνία της άμιλλας και του ανταγωνισμού

Έλεγχος περιβάλλοντος Μορφή οργάνωσης

Επαρκής Ιεραρχική / κατακόρυφη

Ετεροπροσδιορίζεται (κράτος, αγορά, κοινωνία) Συμμετοχική / professionally/ ισότιμη

 

Τα συστατικά στοιχεία της εκπαιδευτικής αλλαγής

 

  1. Το πεδίο αναφοράς

  2. Το αντικείμενο

  3. Οι εμπλεκόμενοι

  4. Οι αιτίες, οι αφορμές, οι παράγοντες, η νομιμοποίηση

  5. Οι συνθήκες και οι παράμετροι

  6. Οι διαδικασίες ενεργοποίησης, προώθησης, εφαρμογής, σταθεροποίησης και αποτίμησης της αλλαγής

 

1. Το πεδίο αναφοράς της αλλαγής

  •  Το εκπαιδευτικό σύστημα

  •  Συγκεντρωτικά-αποκεντρωτικά συστήματα π.χ. Ελλάδα-Αγγλία

  •  Ο οργανισμός, το ίδρυμα, ο φορέας π.χ. Το Πανεπιστήμιο στις μεταρρυθμίσεις 1982, 1992 και 2001

  •  Το σχολείο π.χ. Αλλαγές 1985, 1991, 1997, 2002

  •  Η σχολική τάξη

2. Το αντικείμενο της αλλαγής

- Οι σκοποί και στόχοι του εκπαιδευτικού συστήματος / οργανισμού / σχολείου :

- Νέο όραμα ή /και προτεραιότητες

π.χ. Το δημοκρατικό σχολείο, η ελληνορθόδοξη παράδοση, η χρηστικότητα γνώσης ή η οικοδόμηση νέου πολιτιστικού/ ή ακαδημαϊκού / αθλητικού προφίλ το συνεργατικό πνεύμα, η πολυπολιτισμική προσέγγιση

- Η διοίκηση του εκπαιδευτικού συστήματος ή / και σχολείου, οργανισμού

π.χ. Αποκέντρωση/ αποσυγκέντρωση / αυτοδιαχείριση

- Η Διοικητική αναδιάρθρωση σχολείου:

π.χ Διευθυντής, τομεάρχης, σύλλογος

- Η διάρθρωση και οργάνωση του εκπαιδευτικού συστήματος/οργανισμού/ σχολείου.

Π.χ. Διαίρεση εξαταξίου γυμνασίου

- Νέοι τύποι σχολείων : Πολυκλαδικό, ενιαίο λύκειο – ΤΕΕ ή Δημιουργία / ανωτατοποίηση ΤΕΙ

 - Το σχολικό πρόγραμμα

π.χ. Νέα μαθήματα Νέα οργάνωση Νέα διδακτική μεθοδολογία Νέα βιβλία και διδακτικές οδηγίες Νέες εξετάσεις

- Η χρηματοδότηση

π.χ. Αύξηση / μείωση / αναδιάρθρωση κρατικής χρηματοδότησης

- Εκχώρηση πόρων / αυτοδιαχείριση από σχολείο / πανεπιστήμιο Ιδιωτικά πανεπιστήμια

- Η εκπαίδευση και επιμόρφωση εκπαιδευτικών

π.χ. Κατάργηση / δημιουργία διδασκαλιών Νέες μορφές επιμόρφωσης 1996-1999

 

3. Οι εμπλεκόμενοι

Οι «αιτούντες»

Οι «υποκινητές» και οι «αντιφρονούντες»

Οι «διαχειριστές»

Οι «ενδιαφερόμενοι»

Οι «σταθεροποιητές» και οι «ανατροπείς»

 

Θέματα για συζήτηση και περαιτέρω επεξεργασία

Να αναλυθεί η κάθε κατηγορία εμπλεκομένου ως προς το ρόλο της και να εξηγηθούν οι διαφορές και τα κοινά τους σημεία

Ποιοι είναι οι εμπλεκόμενοι; Να κάνετε τη διάκριση ανάλογα με το αν πεδίο αναφοράς είναι το εκπαιδευτικό σύστημα ή το σχολείο.

 

4.1 Τα αίτια

  Εξωγενή: Αλλαγές στο περιβάλλον της εκπαίδευσης.

- Ενδεικτικά :

Παγκοσμιοποίηση, κοινωνία της γνώσης, τεχνολογική έκρηξη,

Δημογραφικές ανακατατάξεις

-Στρατηγικός / εμπορικός ανταγωνισμός.

 π.χ. Η.Π.Α - Ε.Σ.Σ.Δ και Η.ΓΊ.Α. - Ιαπωνία

- Νέα ιδεολογικά ρεύματα:

π.χ. Σοσιαλδημοκρατία / κράτος πρόνοιας- Νέα δεξιά.

- Νέα ερευνητικά δεδομένα :

π.χ. κοινωνιολογικές και ψυχολογικές θεωρήσεις.

- Διεθνές περιβάλλον

  Ενδογενή: Ενδοεκπαιδευτικές αλλαγές.

Ενδεικτικά :

 Νέο νομοθετικό πλαίσιο λειτουργίας

 Νέα προγράμματα - βιβλία

 Γονικές πιέσεις

 Νέος διευθυντής /προσωπικό

 Κρίσεις στις σχέσεις

 Χαμηλές επιδόσεις

 

4-2. Αφετηρίες / αφορμές

-Αλλαγές πολιτικών αρχών - Έκτακτα γεγονότα

-Προνομιακές συγκυρίες

π.χ. χρηματοδοτικά προγράμματα

-Όξυνση αρνητικών φαινομένων και δημοσιοποίηση τους

-π.χ. Βανδαλισμοί, αξιακή κρίση κ.τ.λ.

-Συνδικαλιστικές, κομματικές, δημοσιογραφικές, εθνοτικές παρεμβάσεις

-Εκθέσεις διεθνών οργανισμών

 

4.3. Νομιμοποίηση / αμφισβήτηση αλλαγής

Επίκληση / αναφορά σε κατεστημένες / εσωτερικευμένες αξίες

π.χ εθνικές παραδόσεις, κυρίαρχες αντιλήψεις για κοινωνία, δικαιοσύνη, κ.λ.π. μη θέμα

Επίκληση επιστημονικών θεωριών / έρευνας

π.χ. Θεωρίες γνωστικής ψυχολογίας, Κοινωνιολογική έρευνα, Παιδαγωγικές - διδακτικές προσεγγίσεις

Επίκληση ιδεολογιών

π.χ. Σοσιαλισμός, νέο-φιλελευθερισμός, νέο-συντηρητισμός

Επίκληση κοινού καλού: Πολιτική, κοινωνική, οικονομική, πολιτιστική, αναγκαιότητα

π.χ. Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα, παραγωγικότητα. Καταπολέμηση ανεργίας / κοινωνικού αποκλεισμού

Επίκληση θεμελιωδών αρχών / επαγγελματικής δεοντολογίας

π.χ. Άρθρο 16 Συντάγματος για ΑΕΙ.

Αυτοτέλεια και ακαδημαϊκή ελευθερία

(Μη δημοσιοποίηση ατομικών επιδόσεων μαθητών)

Επίκληση (μη) συστηματικής μελέτης πολιτικών

π.χ. Πολιτική συναίνεση

Συγκρότηση επιτροπών τεχνοκρατών

Πειραματική εφαρμογή

Επίκληση διεθνούς εμπειρίας. Συγκριτικό επιχείρημα

Επίκληση θέσεων διεθνών οργανισμών και κοινής πορείας Ε.Ε.

Αποκάλυψη / υποβάθμιση συντεχνιακών συμφερόντων

π.χ. Σύγγραμμα / βιβλιοθήκες Α.Ε.Ι

ΕΣΧ - Ιατρική Σχολή

Συνδικαλιστικές ενώσεις

Κινητοποίηση συναισθήματος / κοινής γνώμης

π.χ. ΜΜΕ και Αγγλία

Ανήκειν εις την Δύσιν

 

5. Συνθήκες / παράμετροι της αλλαγής

Υποδομές

• Χρηματοδότηση

• Πολιτική στήριξη

• Ποιότητα ανθρώπινου δυναμικού

• Νομικό πλαίσιο

• Σχέσεις μεταξύ εμπλεκομένων

• Συνθήκες συνεργασίας, συμβιβασμού, ανταγωνισμού / αντίρροπες δυνάμεις

• Οργανωσιακό κεφάλαιο, κουλτούρα / εμπειρία

 

6. Χαρακτηριστικά αλλαγής

Είναι συνυφασμένη με πραγματικές ή «εικαζόμενες» ανάγκες

• Συνιστά/ προϋποθέτει μάθηση που πιστοποιείται με αλλαγή συμπεριφοράς

• Απαιτεί χρόνο για να πραγματοποιηθεί

• Εξελίσσεται σε φάσεις, κατά κανόνα με μη γραμμικό τρόπο

• Μπορεί να είναι προσχεδιασμένη, αλλά κατά κανόνα πραγματοποιείται καθ' οδόν

• Μπορεί να ανατραπεί εν μέρει ή εν όλω, ανάλογα με το βαθμό στήριξης της

• Είναι σκόπιμη/ έχει στόχους Προκαλεί τριβές και αντιστάσεις

• Προκαλεί αλυσιδωτές ανακατάξεις σε όμορους τομείς/ είναι system disturbing

• Οδηγεί σε νέα προβλήματα

• Εξαρτάται από ανθρώπους, κυρίως, αλλά και δομές

 

6.1 Παράγοντες επιτυχίας αλλαγής (επιλογή)

Το πεδίο αναφοράς: Συστημικές vs οργανωσιακές

• Το αντικείμενο: Θεμελιώδεις αξίες/ δομές vs διοικητικά/ λειτουργικά θέματα

• Ο αριθμός των εμπλεκομένων και πεδίων αναφοράς: Η συνθετότητα της αλλαγής

• Σαφήνεια στόχων, μέσων, προοπτικών αλλαγής από την πλευρά των εμπλεκομένων

• Ελκυστικότητα οράματος

• Βαθμός δυσφορίας εμπλεκομένων για υφιστάμενη κατάσταση

• Εχέγγυα επιτυχίας: «Δοκιμασμένη» ή με έξωθεν καλή μαρτυρία αλλαγή

• Συγκριτικό πλεονέκτημα της νέας σε σχέση με την παλιά κατάσταση πραγμάτων για το άτομο/ οργανισμό/ σύστημα

• Απόσταση μεταξύ επιδιωκόμενης και υφιστάμενης κατάστασης πραγμάτων

• «Επικοινωνιακότητα». Η δυνατότητα μάρκετιγκ

• Έκταση και είδος απαιτήσεων της από άτομα σε χρόνο, προσπάθεια, διακινδύνευση, status, αλλαγή νοοτροπίας κ.τ.λ.

• Ευελιξία και προσαρμοστικότητα αλλαγής Ηγεσία

• Ύψος και αμεσότητα απαιτουμένων οικονομικών, ανθρώπινων, οργανωσιακών, «ψυχολογικών» κ.τ.λ. πόρων

 

Διαδικασία διαχείρισης της αλλαγής: Μια πρόταση 8 βημάτων

 

Βήμα 1ο: Ανάδειξη της αναγκαιότητας της αλλαγής

 

Το σενάριο της κρίσης

  • Οι δραματικοί τόνοι

  • Η επίκληση των θέσεων «ανεξάρτητων» κύκλων και διεθνών οργανισμών

  • Η γενικόλογη επίκληση επιστημονικών ερευνών και διεθνούς εμπειρίας

  • Κινητοποίηση/αξιοποίηση διαύλων μαζικής επικοινωνίας (ΜΜΕ, διαδηλώσεις κτλ) για προβολή και ενίσχυση δυσφορίας

  • Τίτλος του σεναρίου: "Make the status quo seem more dangerous than launching into the unknown".

Το σενάριο της ορθολογικής ανάλυσης (κυρίως για μικρούς οργανισμούς)

  • Συστηματική μελέτη προβλήματος

  • Ερευνητικά δεδομένα

  • Συζήτηση, διαπραγμάτευση, συναίρεση/συμβιβασμός

  • Απόφαση για περιεχόμενο, κατεύθυνση, μεθόδευση αλλαγής

  • Οι εμπλεκόμενοι, ο ρόλος της ηγεσίας και η «ωρίμανση» του 1ου βήματος.

  • Τίτλος σεναρίου: "Make the status quo seem obsolete and the promised land academically safe and sound

 


Βήμα 2ο: Συγκρότηση της ομάδας «διαχείρισης της κρίσης» / «ορθολογικής διαχείρισης»: Οι πρωτοστάτες της αλλαγής.

 

1. Κριτήρια συγκρότησης:

  • Τα στελέχη να προέρχονται από διάφορες βαθμίδες της ιεραρχίας και να εργάζονται σε διάφορους τομείς και σε επίκαιρες θέσεις.

  • Να είναι πεπεισμένα για την αναγκαιότητα της αλλαγής, όχι αναγκαστικά πριν από το πρώτο βήμα.

  • Να είναι αποδεκτά για το κύρος, την επιστημοσύνη (expertise), τους τίτλους, την έξωθεν καλή μαρτυρία, την ολόπλευρη ενημέρωση, την ισχυρή προσωπικότητα, τις καλές διαπροσωπικές σχέσεις τους.

 2. Η σύνθεση της ομάδας:

  • Ολιγομελής (5-50 άτομα ανάλογα με μέγεθος οργανισμού/εγχειρήματος)

  • Σκόπιμη η (έστω και άτυπη) συμμετοχή συνδικαλιστών, «καταναλωτών» και «συνήθων υπόπτων»- «αντιρρησιών καθ' έξιν».

  • Τα μέλη της να έχουν καλές διαπροσωπικές σχέσεις, ιδεολογική συγγένεια, επικοινωνιακή ικανότητα. Σκόπιμες οι "off - site retreats / ad hoc συναντήσεις εκτός εργασιακού χώρου για ενίσχυση συνοχής.

  3. Ρόλος της ομάδας:

  • Κρίσιμη μάζα αλλαγής

  • Εμπνέει, ερμηνεύει, καθοδηγεί, συντονίζει, ενθαρρύνει, συντηρεί την αλλαγή

  • Στρατηγικός/πολιτικός όχι τεχνοκρατικός

 4. Εικόνα της ομάδας:

  • Εργάζεται για το κοινό καλό όχι προς ίδιο όφελος

  • Είναι ανοιχτή και διαφανής. «Δε μαγειρεύει κάτι»

  • Δεν εξαρτάται από «σκοτεινούς κύκλους» και δεν αποτελεί "his master’s voice"

 


Βήμα 3ο: Διαμόρφωση του «οράματος» της αλλαγής

 

1. Χαρακτηριστικά του οράματος:

  • Εκφράζει φιλοσοφία-παρέχει κατεύθυνση.

  • Δεν μπαίνει σε λεπτομέρειες, διαδικασίες και μέτρα

  • Δε θίγει θεμελιώδη ιδεολογία: αξίες και σκοπό. Την επανερμηνεύει, αναθεωρεί, εξειδικεύει, επικαιροποιεί. (Το ανάλογο του επιστημονικού παραδείγματος - νόμων)

  • Πρέπει να είναι απαιτητικό, να εμπνέει, να είναι σύντομο, κατανοητό, ενδιαφέρον και με επικοινωνιακή αμεσότητα (communicable)

  • Αποτελεί πλαίσιο ανοιχτό σε ερμηνείες και προσαρμογές

  • Πρέπει να εμπνέει και να προκαλεί αυτόβουλη δέσμευση μέσα από τη δημιουργία έντονων ευνοϊκών συναισθημάτων, λειτουργώντας έτσι και ερήμην των εμπνευστών του

 2. Μορφοποίηση οράματος:

  • Γίνεται από ομάδα διαχείρισης

  • Απαιτεί χρόνο (ενδεικτικά 1 χρόνο)

  • Γίνεται σταδιακά με διαρκείς δοκιμές και επαναδιατυπώσεις

  • Πρέπει να δίνει την αίσθηση ευρείας συμμετοχής

3. Μορφές διατύπωσης:

  •  Η «επιθετική»: Εμπρός να ξεπεράσουμε τον ανταγωνιστή (Ο κοινός εχθρός που κινητοποιεί)

  • Η «αμυντική»: Εμπρός να μοιάσουμε στον ανταγωνιστή (Ο αντίπαλος που εμπνέει)

  • Η «στοχευτική»: Εμπρός να πετύχουμε το στόχο μας (Η επιδίωξη που κινητοποιεί)

  • Η «ενδοσκοπική»: Εμπρός να αλλάξουμε τον εαυτό μας (Επενδύοντας στο αυτοσυναίσθημα)

 


Βήμα 4ο: Μετάδοση του οράματος

1. Οι αποδέκτες:

  • Το όραμα πρέπει να μεταδοθεί πειστικά σε όλους χωρίς εξαιρέσεις

  • Η αποδοχή του οράματος γίνεται σταδιακά και με διαφορετικούς ρυθμούς για κάθε αποδέκτη

  • Το όραμα προσλαμβάνεται και εσωτερικεύεται σε διαφορετική έκταση, με διαφορετικό τρόπο και με διαφορετικό νοηματικό περιεχόμενο. 

2. Η μετάδοση:

  • Απαιτεί πολλαπλούς συμπληρωματικούς εναλλακτικούς τρόπους και τεχνικές

  • Το παράδειγμα είναι πειστικότερο από το λόγο

  • Η συνέπεια των λόγων και έργων έχει καθοριστική σημασία: «Τίποτε δεν υπονομεύει περισσότερο την αλλαγή από μια συμπεριφορά εκ μέρους των στελεχών της αλλαγής που είναι ασυνεπής προς τις διακηρύξεις τους».

  • Τα στελέχη επικοινωνίας πρέπει να διαθέτουν κύρος, επικοινωνιακή ικανότητα και ετοιμότητα (να είναι πάντοτε έτοιμοι και ικανοί να δίνουν πειστικές απαντήσεις, διευκρινίσεις σε κάθε ερώτημα) καινά τυγχάνουν γενικής αποδοχής

  • Η προσωπική επαφή και όχι οι διαλέξεις ή οι εγκύκλιοι είναι αποτελεσματικότερη

  • Η επανάληψη αποτελεί μητέρα μαθήσεως

  • Οι συμβολισμοί βοηθούν στη μετάδοση, κατανόηση και αποδοχή οράματος


Βήμα 5ο: Αντιστάσεις στην αλλαγή και η υπέρβαση τους

 

1. Πολιτισμικές αντιστάσεις

 

Εσωτερικευμένες πολιτισμικές αξίες και πεποιθήσεις (θρησκευτικές και κοσμικές, επαγγελματική ηθική, ανταγωνισμός κτλ.)

Παράδειγμα

Διδασκαλία θρησκευτικών/ προσευχή

διδασκαλία αρχαίων και ελληνικής ιστορίας

ακαδημαϊκή ελευθερία

δημόσιος χαρακτήρας εκπαίδευσης

μονιμότητα διδασκόντων

Υπέρβαση:

Χαμηλοί τόνοι, ελάχιστος κοινός παρονομαστής, επίκληση αντίθετων λογικών νομιμοποίησης/ απονομιμοποίηση / πολυπολιτισμικότητα versus εθνικός χαρακτήρας

 

«Πολιτισμική υπεροψία» (του μεταρρυθμιστή ή των αποδεκτών που θεωρούν εαυτούς ανώτερους)

Παράδειγμα

Ξένος σύμβουλος versus τοπικές / εθνικές αρχές / κόσμος

Ακαδημαϊκή έρευνα versus αγορά

Άρνηση επιστημονικής κοινότητας να δεχθεί νέα θεωρία

Υπέρβαση:

Εμπλοκή μεταρρυθμιστών και αποδεκτών απ' αρχής σε διαδικασία/ Εξωτερικές συμμαχίες/ Αποφυγή πρόκλησης

 

«Θεσμική αξιοπρέπεια» (Οι αλλαγές υπονοούν ότι κάτι στραβό/ υποτιμητικό προϋπήρχε. Η αποδοχή της σημαίνει και αποδοχή της παραδοχής αυτής)

Παράδειγμα

Ιαπωνία: Meijireform

Επιμόρφωση καθηγητών σε παιδαγωγικά και η απαξίωση διδακτικής ικανότητας καθηγητών

Υπέρβαση:

Έμφαση στα πλεονεκτήματα αλλαγής, όχι στα μειονεκτήματα/ Αναζήτηση αιτιών και παρεξηγήσεων που προκαλούν αντιθέσεις

 

Ασυμβατότητα αλλαγής με συγκεκριμένο πολιτισμικό στοιχείο/ παράδοση

Παράδειγμα

Επέκταση σχολικής λειτουργίας σε γιορτές και θέρος

Κατάργηση πρωτευόντων-δευτερευόντων μαθημάτων

Τεχνικά μαθήματα στο γενικό λύκειο/ ανθρωπιστική παιδεία

Ιδιωτικά πανεπιστήμια

Υπέρβαση:

Το πολιτισμικό χαρακτηριστικό δύσκολα αλλάζει => κίνητρα

 

2. Κοινωνικές αντιστάσεις (πεδίο κοινωνικής ψυχολογίας)

 

Αλληλεγγύη της ομάδας απέναντι σε πληττόμενα μέλη της

Παράδειγμα

Καθηγητές και κατάργηση επετηρίδας

Φοιτητικά συγγράμματα και καθηγητές - φοιτητές

Εργατοπατερισμός

Υπέρβαση:

Ενίσχυση πληττόμενων ομάδων

 

Απόκρουση «παρείσακτων»

Παράδειγμα

Πανεπιστημιακοί στο σχεδιασμό εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης στο Α' και Β' επίπεδο

Γονείς στο σχολείο

ΥΠΕΠΘ σε τοπικές κοινωνίες

Υπέρβαση: Η εμπλοκή όλων στο παιχνίδι/ Επιμόρφωση αντιδρώντων στα θέματα που αντιδρούν

 

Συμμόρφωση με τις θεσμικές νόρμες και κανόνες

Παράδειγμα

Όχι διαθεματικότητα γιατί η εκπαίδευση είναι συνυφασμένη με επιστήμες

Όλοι αμείβονται το ίδιο ανεξάρτητα από έργο/ προσφορά

Υπέρβαση:

Κατανόηση γιατί συγκεκριμένες ομάδες συμμορφώνονται

Πολυκατακερματισμός εμπλεκομένων και αδυναμία συγκρότησης κρίσιμης μάζας

Παράδειγμα

Αλλαγή στον τρόπο εισαγωγής σε ΑΕΙ και οι διάφορες απόψεις

Η αναθεώρηση του προγράμματος σπουδών σε ΑΕΙ και η ασυμφωνία της
ακαδημαϊκής κοινότητας

Υπέρβαση:

 Ελάχιστος κοινός παρονομαστής / Ουδέτερη στάση μεταρρυθμιστή / Διαπραγμάτευση

 

Ατελής ενδοσκόπηση της ομάδας / απουσία συγκεκριμένου συστήματος αναφοράς για την ορθή αξιολογική κρίση της αλλαγής

Παράδειγμα

Αξιολόγηση: Τι είναι, γιατί γίνεται, μορφές κ.τ λ.

Επιμόρφωση: Προσκόλληση στα στερεότυπα

Υπέρβαση:

Αποκάλυψη αδυναμιών και σχετική ενημέρωση/ επιμόρφωση εμπλεκομένων

 

3. Οργανωτικές αντιστάσεις

 

Αναδιάταξη κύρους και ισχύος. Winners and losers

o Παράδειγμα

Παιδαγωγικό Ινστιτούτο το 1965

Μεταρρύθμιση των Πανεπιστημίων 1982

Διευθυντές, σύλλογος και αξιολόγηση

Υπέρβαση:

Αντιπαροχή

 

Δομή και λειτουργικές διευθετήσεις: Επικοινωνία, ρόλοι κτλ στον Οργανισμό

Παράδειγμα

Εκπαιδευτικοί ως παιδαγωγοί <= => managers

Departmental <= => Ατομική διδασκαλία

Αποκέντρωση (τι; πώς;)

Υπέρβαση:

marketing για μικρές αλλαγές / αλλαγή δομής για μεγάλες

 

Ασύμβατη στάση/ συμπεριφορά ηγεσίας (leadership by example)

Παράδειγμα

Μεταρρύθμιση χωρίς χρήματα

Αποκέντρωση με εξουσίες όλες στον υπουργό

Επιμορφωτής για συνεργατική μάθηση με παραδοσιακή διάλεξη

Υπέρβαση:

 Αλλαγή στάση ηγεσίας

Κ

λίμα απέναντι στην αλλαγή: Ανάγκη (συμφωνούν όλοι;)- προδιάθεση (άτομα θεωρούν τον Οργανισμό έτοιμο για αλλαγή) - ικανότητα για αλλαγή. Η διαπίστωση ανάγκης για Αλλαγή είναι αντίστροφη της προδιάθεσης και ικανότητας

Παράδειγμα

Απογοήτευση ότι κάτι θα αλλάξει: Αξιολόγηση, προγράμματα σπουδών

Υπέρβαση:

Ενθάρρυνση

 

Απουσία τεχνογνωσίας

Παράδειγμα

Πώς θα γίνει η αξιολόγηση;

Πώς θα διδαχθεί η «κριτική σκέψη»;

Πώς θα εφαρμοσθεί το Project work;

 

4. Ψυχολογικά εμπόδια (επίπεδο ατόμου)

 

Επιλεκτική αντίληψη περί αλλαγής (τείνει να επιβεβαιώσει προϋπάρχουσες αντιλήψεις)

Παράδειγμα

Προκατάληψη κατά ICT σε διδασκαλία

Εισαγωγή/ αξιολόγηση σε ΑΕΙ και η αντίληψη ότι αυτή σκοπό έχει τον έλεγχο από το κράτος

Accountability=διαφάνεια ή εξάρτηση από πελάτη

Υπέρβαση:

 (κοινή και για όλα τα επόμενα): Ξεκάθαρη παρουσίαση σκοπού- χαρακτήρα αλλαγής/ διάλυση παρεξηγήσεων

 

Ομοιόσταση (τάση διατήρησης ισορροπιών/ φόβος αγνώστου/ απώλεια κύρους)

Παράδειγμα:

διδασκαλία φυσικής με παραδοσιακό τρόπο, διατήρηση συστήματος εντολών από ΥΠΕΠΘ, επετηρίδα - ΑΣΕΠ

 

Κονφορμισμός, αφοσίωση

Παράδειγμα:

ακαδημαϊκή ελευθερία έρευνας και έρευνα για βιομηχανία

ελληνο-κεντρική και πολυπολιτισμική εκπαίδευση

 

Προσωπικότητα (ιδιαίτερα για κάθε άτομο)

Παράδειγμα:

 δογματισμός, μοιρολατρία, χαμηλά κίνητρα, απροθυμία ανάληψης κινδύνων, απροθυμία ανάληψης ευθυνών/ κινδύνων, βόλεμα- αδιαφορία


Βήμα 6ο: Επιδίωξη βραχυπρόθεσμων επιτυχιών

 

Για να υπάρξει εμμονή στο μακροπρόθεσμο στόχο απαιτείται να υπάρξουν και να προβληθούν σαφείς επιτυχίες (μέσα σε 12-24 μήνες). Αλλιώς απογοήτευση και συστράτευση με όσους αντιδρούν στην αλλαγή.

 

Παράδειγμα:

 

-Σύνδεση Πανεπιστημίου με παραγωγή

- Άμεσες ωφέλειες σε αμοιβές

- Επιστημονικό έργο

- Αποδοχή από επιστημονική κοινότητα

- Χρήση ΙCΤ σε διδασκαλία

- Μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα

- Προβολή

- Σκόπιμη η επιβράβευση όσων συνέβαλαν σε αλλαγή (προαγωγές, προβολή...)

 


Βήμα 7ο: Βραχυπρόθεσμες επιτυχίες δεν οδηγούν αυτόματα σε τελική νίκη

 

Τα πισωγυρίσματα / επέλαση παράδοσης που καιροφυλαχτεί.

Μετά τις νίκες στα εύκολα, απαιτείται επίθεση στις δομές

Παράδειγμα

- Αλλαγή συστήματος κρατικών επιχορηγήσεων Πανεπιστημίων. Σύνδεση
αμοιβών με έργο για βιομηχανία

- Εισαγωγή Η/Υ και internet σε σχολείο. Εξετάσεις μέσω Η/Υ. Βιβλία Η/Υ

- Προσοχή στις προσλήψεις προσωπικού με κατάλληλες νοοτροπίες

 


Βήμα 8ο: Θεμελίωση της αλλαγής σε αξίες / νόρμες και συμπεριφορές/ anchoring - institutionalization

 

  • Αλλαγή αξιών και πεποιθήσεων μέσω επιτυχημένης εφαρμογής.

  • Το τώρα καλύτερο του χθες

  • Συγκρότηση υποστηρικτικής υποδομής στα χνάρια αλλαγής (προϋπολογισμός, νομοθεσία, διοικητικός μηχανισμός

  • Διαμόρφωση κρίσιμης μάζας υποστηρικτών / «εφαρμοστών»

  • Μηχανισμός διαρκούς στήριξης

 

 

   
           
     
 

Επισκέψεις μέχρι 1-1-2004: 12.500 Επισκέψεις από 1-1-2004: